Adl
: Çok adaletli
Al-'Adl
: The Just. He who is Equitable.
- Allah
mutlak adildir. Cenab-ı Hak buyuruyor: "Allah, hüküm
verenlerin
en üstünü değil midir?" (Tin,8)
- Allah,
hakimlerin hakimi, hükümdarların
hükümdarı değil mi? Hakimler, hükümdarlar isyan edenlere ceza; itaat
edenlere,
iş görenlere ecir ve ödül verir bir "din" demek olan ceza ve sorumluluk
kanunlarını uygularlar da, onların hepsinin üzerinde hakim olan yüce
Allah
hükmünü yerine getirmez, ceza ve ödül vermez, dinini yürütmez olur mu?
Elbette olmaz. Hiç kuşku yok ki insanı o en güzel biçim ile yaratan
Allah,
hakimlerin hakimidir. Onun dini her dinden üstün hak dindir. O dinini
yürütecek,
güzel ile çirkini, yalancıyı doğruyu ayıracak, iman edip samimiyet ve
ihlasla
güzel güzel ameller yapan müminlere mükafat verecek; kâfirleri,
dinsizleri
de aşağıların aşağısına yuvarlıyacaktır. O halde insan olan, dine yalan
dememeli, cezayı inkâr etmemeli, insan kuvvetli olunca haklı olur, her
yaptığı kalır, ceza görmez, ceza kanunu acizlere özgüdür sanmamalı;
hakim,
hükmünde kendi kuvvetine aldanıp da hak ve adaletten ayrılmamalı, o
hakimler
hakiminin hüküm ve kudretinden korkmalı, aşağıların aşağısına
yuvarlanmaktan
sakınmalı, onun dinine girmeli, ona iman edip Allah'ın kullarına karşı
adalet ve âlemin düzelmesine hizmet ile o tükenmez ecir ve mükafata
ermelidir.
Yoksa insanı o en güzel biçimde yaratan Allah'ı, hakimlerin hakimi
değildir
zanneden kendine yazık etmiş olur.
- Kullar Allah'a
karşı adalette bulunmaz.; yani
O'nu
bir başka şeyle denk sayamaz. O'nu bir tartının
kefesine, bir başka
şeyi
de öbür kefeye koyamaz. Böyle bir hareket ve inanç, kesinlikle şirktir.
Allah'a ortak koşmak demektir.
- Allah asla
zulmetmez, hak ile hükmeder,
mahluklarına büyük nimet vermede adildir.